Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında QHT-yə Dövlət Dəstəyi Şurasının dəstəyilə Sosial Rifah və Tədqiqatlar İctimai Birliyi “Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin insan faktoruna vurduğu ziyanla bağlı tədqiqatların aparılması və innovativ təşəbbüslərin artırılması” layihəsini həyata keçirir.
Bu məqsədlə pilot layihə şəklində Ağdam rayonundan olan məcburi köçkünlərə Ermənistanın işğalı nəticəsində dəymiş ziyanın araşdırılması həyata keçirilib. Bu hesabat 19 iyun tarixində BBM-də keçirilən geniş tədbirdə müzakirə edilib. Hesabatda qeyd olunan bəzi rəqəmləri diqqətinizə çatdırırıq.
1993-cü ildə Ağdam rayonun 79 faiz ərazisinin işğalı nəticəsində rayona 16 milyard dollardan artıq ziyan dəyib. Təxmini hesablamalara görə, 20 il müddətində işğal olunan ərazilərdən itirdiklərimiz 6 milyardan manatdan artıqdır. Deməli, Ağdama dəyən ziyanın, ümumilikdə, ilkin olaraq 22 milyardan artıq hesablamaq mümkündür. İşğal Ağdam iqtisadiyyatını 50-60 il geri salıb. Onu da qeyd edək ki, bu gün Ağdamın 21 faizlik ərazisində illik məhsul istehsalı 100 milyon civarındadır. Əgər işğal faktı baş verməsəydi rayonun illik gəliri 500 milyondan artıq olardı. Təbii ki, əldə olunan gəlirlərin aşağı düşməsi insanların həyat şəraitinin aşağa düşməsinə təsir edib.
Araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, işğaldan sonrakı dövrdə, xüsusilə, son 4 ildə 2090 nəfər şəkər xəstəliyindən əziyyət çəkir. Bu xəstələrin sayı hər ay 20-30 nəfər artır. Şəkər xəstələri arasında 10 azyaşlı uşaq da var. Uşaqlarla bağlı bir faktı qeyd etmək yerinə düşər. 1989-cu ildə Ağdam rayonunda 1-2 uşaqda qıcolma baş verirdisə, hal-hazırda doğulan uşaqların təxminən 60%-ində bu xəstəlik baş qaldırır.
Əvvəlki, dövrdə Ağdamın xəstəxana problemi olub. Belə hallar da insanların müalicə işlərinə mənfi təsir göstərib. Onu qeyd lazımdır ki, yeni xəstəxananın tikintisinə 2008-ci ildə Azərbaycan Prezidentinin sərəncamı ilə başlanılıb və 2009-cu ildə bu iş başa çatıb. Quzanlıda, digər yerlərdə belə səhiyyə ocaqları tikilib istifadəyə verilib. Təbii ki, belə şərait həmin ərazidə yaşayan əhalinin müalicə almasına şərait yaradır.
çap et