525.Az

Dərsliklərdə ingiliscə terminlərə üstünlük verilməlidir


 

Dərsliklərdə ingiliscə terminlərə üstünlük verilməlidir<b style="color:red"></b>

Azərbaycan Dövlət İqtisad
Universiteti, Maliyyə-
kredit
fakültəsinin II kurs tələbəsi 

Dərin tarixə malik olan müstəqil Azərbaycan Respublikası gənc olduğuna görə bir çox sahələrdə problemlər vaxtında effektiv həll edilmir. Onların həlli bu sahədə ediləcək dəyişikliklər cəmiyyət üçün ciddi əhəmiyyət daşıyır.

Bu günlər ölkəmizdə ən aktual mövzulardan biri təhsil sistemidir. Belə ki, inkişaf səviyyəsindən asılı olmayaraq istənilən cəmiyyətdə sosial münasibətlər cari təhsil sisteminin üzərində qurulur. Çünki təhsil sistemi gələcəkdəki işçiləri yetişdirir. İnkişafda olan ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycanda da təhsilə böyük diqqətlə yanaşılır. Lakin biz bu diqqəti yalnız dövlət qurumlarından gözləyirik. Halbuki dünyanın ən qabaqcıl universitetlərində problemləri əsasən yerli sakinlər-tələbələr diqqətə çatdırır daha sonra isə dövlət problemin həlli üçün müəyyən tədbirlər həyata keçirir. Yəni inkişafı yalnız müəllimlərdən dövlətdən gözləmək lazım deyil. Bu düşüncədən yola çıxaraq kiçik bir nüans kimi görünən, lakin gələcəkdə böyük rola malik olacaq bir fikrə diqqət çəkmək istədim.

Azərbaycanın da inteqrasiya etdiyi region bildiyimiz kimi Qərbdir. Təbii ki, inteqrasiya özünü müxtəlif sahələrdə göstərir, ancaq təhsil kimi dəyərli sahə inteqrasiyadan müəyyən qədər kənarda qalır. Belə ki, universitetlərdə adətən dərsliklər onların tapılması böyük problemlər yaradır. Mən şəxsən İqtisadiyyat Universitetində təhsil aldığım üçün bu sahəyə uyğun oxunaqlı kitablar tapmaq üçün  xeyli əziyyət çəkirəm. Tapdıqdan sonra isə nədənsə cümlələri anlamaqda əziyyət çəkdiyimi hiss edirəm. Uzun araşdırmalardan sonra başa düşdüm ki, bu problem bütün tələbələrin ağrılı yeridir. Səbəbi isə əslində çox da uzaqda deyil, hətta göz önündədir.

Məlum olduğu kimi Azərbaycan son bir neçə əsr  Rusiyanın əsarəti altında olub dilimizdə rus mənşəli sözlərdən xeyli istifadə olunur. Onların bir çoxu isə Avropadan gəlmədir.  Azərbaycan da Avropa ölkələrinə inteqrasiya edir qloballaşan dünyada Fövqəldövlət olan ABŞ-ın rəsmi dili olan ingilis dili hakim mövqe tutur. Bütün bu faktorlarla yanaşı bizim Bakalavr dərsliklərimizdəniyə üstünlük ərəb-fars sözlərinə verilməlidirdeyə bir böyük sual meydana gəlir.

İkinci bir tərəfdən məsələyə baxsaq görərik ki, dərsliklərdəki cümlələr kifayət qədər uzundur qədər güclü məntiqin olsa da, onları başa düşmək bir o qədər   çətin vaxtaparan olur. Qeyd etdiyim anlaşılmaz sözlərin əksəriyyəti isə işlək olmayan fars mənşəli sözlərdir. Ancaq dərsliklərimizdə bu cür sözlərin əvəzinə rus-avropa mənşəli sözlər olsaydı, bu zaman tələbələr daha tez anlayar beləliklə vaxt itkisi yaşamazdılar. Məsələniqtisadiyyat”, “mötədil”, “bu ya digər halda”, “əlahiddələşməsözləri əvəzinəekonomika”, “normal”, “oxşar”, “spesifiksözləri daha məqsədəuyğun olardı. Bu kimi misalları istədiyimiz qədər artıra bilərik.

Daha bir önəmli  cəhət o olardı ki, tələbələr müvafiq terminləri dünya dilində-ingilis dilində bilərdilər bu, onlara əlavə dərsliklər oxumaq üçün geniş imkan verərdi. Çünki onlar öz karyeralarında ilk olaraq daha çox  ingilis dilində olan terminlərdən istifadə edəcək işlədəcəklər. Bununla yanaşı, bütün şirkətlər, layihələr komputerlər fars dili yox, məhz ingilis dili tələb edirlər. Belə olarsa, Azərbaycanın sıx əməkdaşlıq etdiyi inteqrasiyaya can atdığı ölkələrin danışıq dillərini öyrənərkən tələbələr çox  çətinliklərlə qarşılaşmayacaqlar
 





17.02.2014    çap et  çap et