AMEA-nın Gəncə Bölməsinin Nizami Gəncəvi Mərkəzinin direktoru, filologiya elmləri doktoru, Gəncə Dövlət Universitetinin professoru, Əməkdar elm xadimi, "Şöhrət" ordenli, görkəmli alim Xəlil Həmid oğlu Yusfili ilə son görüşə yüzlərlə insan qatılıb. Görkəmli alimimizin tabutu AMEA Gəncə Bölməsinin önündə əklil və gül-çiçəyə tutulmuş xüsusi hündür məkana qoyulub.
Vida mərasimində Gəncə şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Niyazi Bayramov, YAP Gəncə şəhər təşkilatının sədri Ramil Orucov, AMEA-nın Gəncə Bölməsinin sədri, akademik Fuad Əliyev, şəhərdəki ali təhsil və elmi-tədqiqat ocaqlarının nümayəndələri, müəssisə və təşkilat rəhbərləri, mərhumun ailə üzvləri iştirak ediblər.
Çıxışlarda Azərbaycanda nizamişünasların və klassik ədəbiyyatımızın inkişafında və bu sahədə tədqiqatçıların bir neçə nəslinin formalaşdırılmasında professor Xəlil Yusiflinin mühüm xidmətləri olduğu vurğulanıb, həmçinin, o, dövlətçilik ideallarımıza sədaqətlə xidmət edən yüksək mənəviyyatlı şəxsiyyət kimi səciyyələndirilib.
Mərasimdə görkəmli alimin vəfatı münasibətilə AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəylinin göndərdiyi başsağlığı məktubu səsləndirilib.
AMEA Gəncə Bölməsinin yaydığı nekroloqda isə görkəmli alimin ömür yolu və elmi fəaliyyəti haqda geniş məlumat verilib.
Xəlil Həmid oğlu Yusifli 1935-ci ildə Qazax rayonunun Aslanbəyli kəndində sadə kəndli ailəsində anadan olub. O, 1955-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirib, 1961-ci ildən Nizami adına Ədəbiyyat və Dil İnstitutunda laborant kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb, 1962-1965-ci illərdə həmin institutun Qədim və orta əsrlər ədəbiyyatı şöbəsinin aspirantı olub, sonra institutun həmin şöbəsində əmək fəaliyyətini davam etdirib; X.Yusifli 1967-ci ildə "Nizaminin lirikası" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək, elmlər namizədi elmi dərəcəsi alıb, 1969-cu ildə Kirovabad (Gəncə) Dövlət Pedaqoji İnstitutunda baş müəllim kimi fəaliyyətə başlayıb, həmin vaxtdan ömrünün sonunacan hazırda Gəncə Dövlət Universiteti adlanan bu ali təhsil ocağında Dünya və Azərbaycan ədəbiyyatı tarixindən dərs deyib, 1987-ci ildə "Nizami Gəncəvi və Şərq İntibahı" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib, 1989-cu ildə isə professor elmi adı alıb.
Xəlil Yusifli 2008-ci ildə Gəncə Regional Elmi Mərkəzdə (indiki AMEA Gəncə Bölməsi) dahi Nizami Gəncəvinin irsinin öyrənilməsi məqsədi ilə yaradılmış Nizamişünaslıq şöbəsinə, sonra isə Nizami Gəncəvi Mərkəzinə rəhbər təyin edilib.
X.Yusifli elmi fəaliyyətlə 1961-ci ildən məşğul olub. O, öz alim ömrünün böyük hissəsini Nizami Gəncəvinin həyat və yaradıcılığının tədqiqinə həsr edib, "Nizaminin lirikası", "Şərqdə İntibah və Nizami Gəncəvi", "Nizami Gəncəvi: sələflər, xələflər" və digər sanballı elmi monoqrafiyalar işləyib. Alim, həmçinin, Nizami Gəncəvi irsi ilə bağlı çoxsaylı elmi məqalələrin müəllifidir.
2004-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə latın qrafikalı əlifbaya keçidlə bağlı, Nizami Gəncəvi əsərlərinin yeddi kitabda çapa hazırlanması məhz X.Yusifliyə həvalə olunub.
Professor X.Yusifli, həmçinin, ölkəmizdə qədim və orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatının əsas tədqiqatçılarından biridir. O, "Məhsəti Gəncəvi" adlı monoqrafiyanın, "Qədim və orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatı" və "Dünya ədəbiyyatı tarixi (Antik dövr)" dərsliklərinin müəllifidir.
X.Yusifli klassik ədəbiyyatımızın bir çox nümunələrinin tərcüməsi, tədqiqi və tərtibi sahəsində də xeyli iş görüb. 13-cü əsrdə yaşamış Əvhədi Marağainin "Cəmşidin camı", 14-cü əsr şairi Arif Ərdəbilinin "Fərhadnamə", Məhsətinin "Rübailər", Nizaminin "Sirlər xəzinəsi", "Xosrov və Şirin" və bir sıra digər nəşrlər bu qəbildəndir. O, həmçinin, ilk dəfə olaraq, 15-ci əsr şairi Həqiri Təbrizinin "Leyli və Məcnun" poemasını tərtib edərək, geniş ön sözlə nəşr etdirib. Qazi Bürhanəddinin, Vidadinin, Vaqifin, Seyid Əzim Şirvaninin, Sabirin, Zakirin, Hadinin yaradıcılığına həsr olunan kitabları da alimin elmi fəaliyyətinin genişliyindən xəbər verir.
Xəlil Yusiflinin "Avey, hey" və "Hanı, o günlər, hanı?" adlı şeirlər kitabları da var.
Gəncədəki vida mərasimindən sonra professor Xəlil Yusiflinin tabutu onun doğma yurduna aparılıb. Qazaxın Aslanbəyli kəndinin qəbiristanlığında keçirilən dəfn mərasimində alimin həmkarları və tələbələri onun haqqında vida sözlərini söyləyiblər.
Zakir MURADOV, Gəncə-Qazax, Aslanbəyli kəndi
P.S. Bu sətirlərin müəllifi bir müddət əvvəl görkəmli alimimizlə həmsöhbət olaraq, bir sıra maraqlı qeydlər aparıb. Professor Xəlil Yusiflinin son müsahibəsini yaxın günlərdə "525-ci qəzet"in səhifələrində oxuya biləcəksiniz.
çap et