“Xəzərin sahilindən...” kitabı efirdə səslənmiş düşüncələrin gələcəyə ünvanlanan məktubudur.
Azərbaycan Milli Mətbuatının 151 illik tarixində söz heç vaxt sadəcə informasiya vasitəsi olmayıb. O, zamanın yaddaşı, cəmiyyətin vicdanı, xalqın mənəvi pasportu kimi yaşayaraq nəsildən-nəslə ötürülüb. 1875-ci il iyulun 22-də Həsən bəy Zərdabinin nəşr etdirdiyi “Əkinçi” qəzeti ilə əsası qoyulan bu müqəddəs yol bu gün də yeni müəlliflərin, yeni nəşrlərin və yeni ideyaların timsalında davam edir.
Bu mənada 22 İyul – Milli Mətbuat Günü sözə xidmət edən hər bir insanın öz fəaliyyətinə yenidən nəzər saldığı, keçilən yolu dəyərləndirdiyi bir gündür.
Məhz belə bir dövrdə işıq üzü görən “Xəzərin sahilindən...” kitabı da Azərbaycan televiziya jurnalistikasında uzun illər ərzində toplanmış mənəvi sərvətin yazılı yaddaşa çevrilməsi ənənəsidir.
On il əvvəl televiziya layihəsi kimi başlayan “Xəzərin sahilindən...” verilişi zamanla adi veriliş çərçivəsini aşaraq mədəniyyətin, elmin, ədəbiyyatın, incəsənətin, milli düşüncənin görüş məkanına çevrildi. Bu layihədə ölkənin tanınmış ziyalıları, alimləri, yazıçıları, sənət adamları, dövlət və ictimai xadimləri ilə aparılan söhbətlər efir üçün hazırlanmış proqramlar olmaqla həm də dövrün mənəvi portretini yaradan sənədli söhbətlər oldu.
Televiziya efiri sürətlə ötüb keçir. Veriliş yayımlanır, yaddaşlarda qalır, lakin zaman keçdikcə yeni xəbərlər, yeni proqramlar onu əvəz edir. Kitab isə fərqlidir. Kitab zamanı saxlayır. Oxucu istədiyi an ona qayıda bilir. Məhz buna görə “Xəzərin sahilindən..." kitabı efirdə səslənən fikirlərin ömrünü uzadan, onları gələcək nəsillərə çatdıran bir mənəvi körpü rolunu oynayır.
Bu kitabın səhifələrində Azərbaycan ziyalısının düşüncəsi, həyat fəlsəfəsi, milli kimliyi, vətən sevgisi, elmə və sənətə münasibəti yaşayır. Hər söhbət bir insan taleyini, bir ömür məktəbini oxucuya təqdim edir.
Bu gün informasiya bolluğu dövründə yaşayırıq. Sosial şəbəkələr saniyələr ərzində minlərlə məlumat yayır. Lakin sürətlə yayılan hər informasiya dəyər yaratmır. Dəyər yaradan düşünülmüş sözdür. Məsuliyyətlə deyilən fikirdir. Mədəniyyətə xidmət edən qələmdir.
Milli mətbuatın əsas missiyası da məhz budur – cəmiyyətin intellektual inkişafına xidmət etmək, milli-mənəvi dəyərləri qorumaq, doğru informasiyanı peşəkarlıqla təqdim etmək...
“Xəzərin sahilindən...” layihəsinin ideyası da illər boyu bu missiyaya söykənib. Verilişdə qonaq olan hər bir şəxs Azərbaycanın ictimai fikir tarixində öz izi olan insanlardır. Onların fikirlərinin kitab şəklində toplanması isə mənimlə bərabər bütövlükdə milli media dostlarım üçün məlumat mənbəyidir.
Bu gün Milli Mətbuat Gününü qeyd edərkən jurnalistikanın gələcəyindən danışırıq. Gələcək isə yalnız texnologiya ilə müəyyən olunmur. Gələcəyi formalaşdıran əsas amil peşəkarlıq, məsuliyyət və mənəvi dəyərlərə sədaqətdir. Çünki informasiya dəyişə bilər, platformalar dəyişə bilər, amma sözün məsuliyyəti heç bir zaman dəyişmir.
“Xəzərin sahilindən...” kitabı bu məsuliyyətin yazılı ifadəsidir. O, televiziya ekranından kitab səhifələrinə uzanan bir yolun nəticəsidir. Bu yolun hər dayanacağında insan, ziyalılıq, milli yaddaş və Azərbaycan sevgisi dayanır.
22 İyul – Milli Mətbuat Günündə “Əkinçi”nin işığından başlayan ənənəni xatırlayarkən bir həqiqət də aydın görünür: söz yaşadıqca mətbuat yaşayacaq, mətbuat yaşadıqca isə xalqın yaddaşı yaşayacaq.
Bu mənada “Xəzərin sahilindən...” kitabı efirdə səslənmiş düşüncələrin gələcəyə ünvanlanan məktubudur. Azərbaycan jurnalistikasının yazılı yaddaşına əlavə olunan yeni bir səhifədir. Və bu səhifənin Milli Mətbuat Gününün mənəvi ovqatı ilə üst-üstə düşməsi xüsusi rəmzi məna daşıyır.
Sözün ömrü müəllifindən uzun olur. Mətbuatın gücü də məhz bundadır. O, zaman keçir, nəsillər dəyişir, amma həqiqəti, düşüncəni və milli yaddaşı yaşatmağa davam edir.
Qələmimiz iti, gözümüz aydın, simamız nurlu olsun, dəyərli söz yoldaşlarım!
Fəxriyyə Lilpar İsayeva
Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, "Xəzərin sahilindən..." tele-layihəsinin müəllif və aparıcısı
çap et