https://525.az/img/pics/medium/2026-06/393388_xcaujaoub3.jpg

“525-ci qəzet”in 5 iyun sayında nələr var? - ANONS

https://525.az/img/pics/medium/2026-06/393374_slo2plwpsh.jpg

https://525.az/img/pics/medium/2026-06/393322_6kbk6phoym.jpg

“Xoş halıma ki, Ağdamın ilk vokalisti olmaq mənim qismətimə düşdü” - VİDEO ANONS

https://525.az/img/pics/medium/2026-06/393285_lkqt63aqej.jpg

Bakıda Milli Qurtuluş Gününə həsr olunan konsert keçiriləcək

Haqqımızda | Əlaqə | Mobil versiya | Köhnə 525 |

Son xəbərlər

4 İyun 2026

22:13

"Bizi Azərbaycan yığması ilə çətin matç gözləyir"

22:00

“525-ci qəzet”in 5 iyun sayında nələr var? - ANONS

20:55

Beynəlxalq axtarışda olan şəxs BƏƏ-də tutularaq Azərbaycana ekstradisiya edilib

20:38

KMBİ bankların adından saxta kredit səhifələri yaradan şəxsləri saxlayıb

19:26

Azərbaycan-İran ikitərəfli münasibətləri müzakirə olunub

19:14

Ceyhun Bayramov Qırğızıstanı BMT TŞ-nin qeyri-daimi üzvü seçilməsi münasibətilə təbrik edib

18:59

Hirkan Milli Parkında narkoplantasiya aşkarlanıb

18:38

Gənclər və idman naziri Neftçala və Salyan rayon sakinlərini qəbul edib

18:32

Ceyhun Bayramov Braziliyanın yeni səfirinin etimadnaməsinin surətini qəbul edib

18:19

Füzulidə 120 kq yararsız ət aşkarlanıb

18:11

Muxtar Babayev və Katrin Şneberger iqlim çağırışlarını müzakirə ediblər

18:00

Qapımızı döyən qlobal təhlükə

17:57

Binəqədidə kranda köməksiz qalan şəxs xilas edilib - VİDEO

17:54

“Uşaq dünyası” I Beynəlxalq Musiqi Festivalı başa çatıb

17:51

Bahar Muradova Şuşada vətəndaş qəbulu keçirəcək

17:48

Azərbaycan Belarusla qarşılıqlı ticarətin artım potensialını müzakirə edib

17:45

Küveyt Vəliəhdi Prezident İlham Əliyevi təbrik edib

17:42

"Azərbaycanın müstəqilliyi mənim üçün sadəcə söz deyil" - Leonid Kuçma

17:36

Azərbaycan və Slovakiya KOB-ları yeni əməkdaşlıq imkanlarını araşdırır

17:33

Akademik İsmayıl Hacıyevin biblioqrafiyası nəşr olunub

17:31

Bəhreynin Baş naziri Prezident İlham Əliyevə təbrik ünvanlayıb

17:28

Qətər Əmiri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib

17:25

ABŞ-ın Əsas Amerika Yəhudi Təşkilatlarının Prezidentləri Konfransından Azərbaycan liderinə təbrik ünvanlanıb

17:19

“Avropa Şəhərciyi-2026” - Avropa İttifaqı Gəncədə

17:13

Keşlədə obyektdə yanğın söndürülüb - YENİLƏNİB

17:07

Bir qrup din xadimi Qarabağ və Şərqi Zəngəzurdakı məscidləri ziyarət edib

17:00

“Əgər”lə yaşasaydım, bəlkə də nə bu yaşa çata, nə də bu peşənin sahibi ola bilərdim” - Fəxrəddin Manafov

16:58

"Bir neçə ildən sonra repetitorluğun bir qədər səngiməsini müşahidə edəcəyik" - Ekspert

16:54

Tehran keçid üçün deyil, Hörmüzdə xidmətlərə görə ödəniş tələb edəcək

16:50

"Bu cür uyğunsuzluqlar son nəticədə sürücü ilə sərnişin arasında narazılıq yaradır" - Mütəxəssis rəyi

16:48

Ötən ay Bakı Limanında 812 min tondan çox yük aşırılıb

16:42

Bakıda TDT-yə üzv ölkələrin mərkəzi banklarının Şurasının növbəti toplantısı keçirilir

16:36

Onlayn sifariş edilən məhsulların tərkibinə diqqət yetirmək tövsiyə edilir - DGK

16:31

Qazaxıstan Qəzzanın bərpasında iştiraka hazır olduğunu təsdiqləyib

16:25

Azərbaycandan Ermənistana 2500 tona yaxın dizel yanacağı göndərilib - YENİLƏNİB

16:19

Azərbaycan BƏT ilə əməkdaşlığın yeni istiqamətlər üzrə genişləndirilməsini müzakirə edib

16:13

ADSEA-ya məxsus "Monitorinqlərin Elektron İdarəetmə Sistemi" təqdim edilib

16:07

Heydər Əliyev prospektində qəza olub, sıxlıq yaranıb

16:00

"Tayvan siyasəti Esvatininin beynəlxalq təcridinə səbəb ola bilər” - Çin XİN

15:54

Leyla Əliyeva və Arzu Əliyeva 11 nömrəli inteqrasiya təlimli internat tipli ümumtəhsil məktəbində olublar

15:48

Firudin Qurbanov Belarusda bir sıra görüşlər keçirib

15:42

Aİ Ermənistana 50 milyon avroluq yardım paketi hazırlayır

15:36

"Müəllimlik missiyası yenidən formalaşır" Təhsil eksperti

15:31

Vaqif Hüseynovun anadan olmasının 90 illiyi münasibətilə anım tədbiri keçirilib

15:25

Energetika naziri Ağdamda vətəndaşları qəbul edəcək

15:19

Deputat Elnarə Akimovanın maarifçilik layihəsi Sumqayıtda böyük maraq doğurdu

15:13

“Aİ Rusiyanın məhdudiyyətləri fonunda Ermənistana əlavə dəstək verəcək” - Səfir

15:07

"ASAN xidmət" və IDEA uşaqlar üçün yay düşərgəsi layihəsini həyata keçirib

15:00

Vilayət Eyvazov Qazaxda vətəndaş qəbulu, Ağstafada sıra baxışı keçirib - VİDEO

14:54

"Rəqəmsal keçid müqavimətlə qarşılaşır" - Nəqliyyat ekspert

14:48

ABŞ Maliyyə Korporasiyası TRIPP şirkətinin yaradılmasını təsdiqləyib

14:42

“Xoş halıma ki, Ağdamın ilk vokalisti olmaq mənim qismətimə düşdü” - VİDEO ANONS

14:36

Azərbaycandan tranzit keçməklə Rusiyadan Ermənistana buğda, arpa və gübrə göndərilib - YENİLƏNİB

14:31

Sumqayıtın bəzi ərazilərində qaz kəsiləcək

14:25

ADY yayda daha sıx qrafiklə fəaliyyət göstərəcək

14:19

Ukrayna və Böyük Britaniya Bakıda əməkdaşlıq və təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə edib

14:13

İqtisadiyyat Nazirliyinin nümayəndə heyəti Sankt-Peterburq Beynəlxalq İqtisadi Forumunda iştirak edir

14:00

"Bu Azərbaycanın qlobal arenada rəqəmsal çəkisini tənzimləyəcək" - Mütəxəssis

13:58

ATU-da tibb ixtisasları üzrə yeni tədris proqramlarının ilkin müzakirəsi keçirilib

13:52

"Fulhem"də baş məşqçi ayrılığı

13:40

Türkmənistanda Prezidentin rəhbərliyi ilə veloyürüş keçirilib

13:28

Əli Əsədov TDT-yə üzv ölkələrin mərkəzi bankları Şurasının iclasının iştirakçıları ilə görüşüb

13:17

Aqrar alim Məmmədtağı Cəfərov-90

13:07

BMT TŞ-də təmsilçilik Qırğızıstanın sülh istiqamətində rolunu daha da artıracaq

13:00

Sabah 32 dərəcə isti olacaq

12:53

Bakıda yaşayış binasında yanğın olub

12:47

Tağlar mağarasında tapılan neandertal insan qalığı Yaponiyada analiz edilir

12:33

Xankəndidə sakinlər fasiləsiz içməli su ilə təmin olunur

12:27

BDU-da növbəti “Açıq qapı” günü: vətəndaşlara pulsuz hüquqi məsləhət veriləcək

12:10

"Çelsi"nin əfsanəsi vəfat etdi

Son xəbərlərin davamı »

“Sonuncu fateh” Milli Elmlər Akademiyasında təqdim olunub (FOTOLAR)

Ədəbiyyat

Oxunub: 3140 dəfə

a ^-

A ⁺

27.12.12 12:55

Ötən gün Milli Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda millət vəkili, yazıçı Hüseynbala Mirələmovun “Sonuncu fateh” kitabının təqdimatı keçirilib.

Professor Teymur Kərimli Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi Günü ərəfəsində keçirilən bu təqdimatı dəyərli hadisə kimi qiymətləndirib: “Sonuncu fateh” tarixi romandır, müəllif bu romanda Nadir şahı öz zəmanəsinin ən məşhur dövlət xadimi və sərkərdələrindən biri kimi canlandırıb. Hüseynbala Mirələmov tarixi faktlara söykənərək əsərdə bir-birindən gərgin döyüş səhnələri, dolğun xarakterlər yaratmağı və bədii-fəlsəfi ümumiləşdirmələr aparmağı bacarıb”. Yazıçının çox aktual mövzuya toxunduğunu deyən T.Kərimli tariximizin möhtəşəm səhifələrindən birinin qələmə alındığını təqdir edib: “Belə əsərləri oxuduqca bir daha əl-ələ verməyin vacibliyinə əmin olursan. Bizim görkəmli tarixi şəxsiyyətlərimiz, güclü dövlətçilik ənənələrimiz olub və var. Bütün bunları nəzərə alaraq, milli birliyimiz vacibdir ki, problemlərimizin öhdəsindən gələ bilək. “Sonuncu fateh” kimi əsərlərlə biz bir daha tarixə ekskurs edirik, tarixi qələbələrimizdən və məğlubiyyətlərimizdən nəticə çıxarırıq. Bu baxımdan əsəri son dövr ədəbiyyatımızda əhəmiyyətli hadisə hesab edirəm”.

Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru İslam Qəribli “Sonuncu fateh”in müasir oxucuların tarixi dərslərdən ibrət götürməsi niyyətilə qələmə alındığını deyib: “Mükəmməl struktura, bitkin süjet xətti və kompozisiyaya malik əsər ədibin ilk tarixi romanı olsa da burada mövzuya ciddi, məsuliyyətli yanaşma var. Təbiidir ki, tarixi əsər yaratmaq yazıçıdan ikiqat ciddi yaradıcılıq məsuliyyəti, tarixə kompleks yanaşma və ümumiləşdirmə tələb edir. Hüseynbala Mirələmov bütün bu keyfiyyətlərə əməl edərək Nadir şahın dövrünü hərtərəfli, tam dərindən öyrənib, bunu bədii şəkildə, oxunaqlı bir dillə oxucuya təqdim etməyi bacarıb. Əsəri yazana kimi yazıçı bir sıra mühüm tarixi mənbələri araşdırıb, arxivlərdə işləyib, yazacağı mövzunu dərindən öyrənməyi qarşısına məqsəd qoyub. Roman elə ilk səhifələrdən oxucunu özünə çəkir, gərgin hadisələrin, süjetlərin içərisinə salır. Öz baş qəhrəmanının həyatına hərtərəfli yanaşan yazıçı onun ömrünün ən əhəmiyyətli məqamlarını təsvir edib və bununla da oxucularda tariximizin daha bir parlaq şəxsiyyətinin surətini canlandıra bilib”. İ.Qəribli bu epopeyanı istedadlı yazıçı Hüseynbala Mirələmovun parlaq uğuru, Azərbaycan bədii nəsrinin ədəbi hadisəsi kimi qiymətləndirib.

Millət vəkili Rəbiyyət Aslanova tədbirdə olmasından məmnunluq hiss etdiyini bildirib: “Bir neçə il öncə, söz vaxtına çəkər, bir qış günü Hüseynbala müəllimin əlində qalın bir əlyazmanı gördüm, hansı əsərinin olduğunu soruşanda “Sonuncu fateh” cavabını aldım. Kitabın əlyazmasını oxumağa aldım, tarixçi olduğuma və mənim üçün çox maraqlı olan bir mövzunu əhatə elədiyinə görə kitabı az vaxtda, təxminən bir həftə içərisində oxuyub bitirdim. Çox təsirləndim, mənim üçün çox xoş idi. Əsərlə bağlı fikirlərimi Hüseynbala müəllimlə bölüşmüşdüm, uzun müddət idi bu təqdimatı gözləyirdim. Sevincimin səbəbi odur ki, bu gün Azərbaycan ədəbiyyatında, tarixşünaslığında böyük şəxsiyyətlərin həyatını, fəaliyyətini əks etdirən əsərlər meydana gəlməkdədir. Hazırda ədəbiyyatımzda bu və digər mövzulara aid saysız-hesabsız əsərlərin olmasına baxmayaraq, tarixi şəxsiyyətlərin öz xalqının tarixini dəyişən, istiqamətləndirən fəaliyyətinə aid əsərlər demək olar ki, yox dərəcəsindədir. Akademik Ramiz Mehdiyevin Şah İsmayıl Xətai haqqında yazdığı çox maraqlı, tutarlı yazıda Azərbaycan yazıçılarının, filosoflarının, tarixçilərinin qarşısına qoyduğu tələblərdən danışıb. Bununla tamamilə razılaşmaq olar. Əgər hansı tarixə sahib olduğumuzu bilməsək, əgər bu tarixi irsin Azərbaycan vətəndaşı olaraq formalaşmağımızdakı rolunu lazımınca qiymətləndirməsək, bizdə milli kimlik məsələsi haqqında düşüncə necə formalaşar? Hüseynbala Mirələmov əsl vətəndaşlıq nümunəsi göstərərək, “Sonuncu fateh”i yazıb bizə təqdim edib. Əsərin adını bəlkə də nisbi yaxud da simvolik qiymətləndirmək olar. Çünki türk dünyasının fatehləri sonuncu ola bilməz və olmayacaq. Əgər keçmişdə fatehlik qılınc-qalxan vasitəsilə fəthlər dövrü idisə, bu gün artıq biz fatehliyi başqa cür qəbul edirik. Bu gün dünya siyasətində, elmində öz sözünü demək bacarığı fatehlik kimi dəyərləndirilir. Dünya siyasi xəritəsində mövcud olmağımız, beynəlxalq təşkilatların bərabərhüquqlu üzvü seçilməyimiz, millətlərin dəsti-xətti içərisində öz imzamızın olmağı da bu gün fatehlikdir. Bu baxımdan həmişə türk dünyasının, xalqımızın fatehləri var və olacaq”.

“Sonuncu fateh”in bədii məziyyətlərindən danışan Rəbiyyət Aslanova tarixi şəxsiyyətlər haqqında əsər yazmağın böyük məsuliyyət tələb etdiyini deyib: “Tarixi əsər yazmaq istəyən həm həmin dövrü gözəl bilməli, həmin dövrün ictimai-siyasi, mədəni durumundan xəbərdar olmalı, həmin dövrdəki münasibətlərin özünəməxsusluğunu bilməli, beynəlxalq münasibətlərdəki yerini, mövqeyini dəqiq qiymətləndirməlidir. Bütün bunlar olduqca çətin məqamlardır. Hüseynbala müəllimin həmin dövrün- məhz 1722-1747-ci ilədək olan Azərbaycan tarixində olan hadisələri o cür diqqətlə qiymətləndirməsi çox böyük işdir. Əminəm ki, kitabı oxuyanlar bir daha bunun şahidi olacaqlar. Məşhur bir misalı xatırlatmaq istərdim ki, keçmişinə güllə atanı gələcək topa tutar. Keçmişimizi öyrənmək baxımından mütləq belə əsərləri oxumalıyıq”.

Milli məclisin deputatı Hadi Rəcəbli çıxışını kiçik xatirə, etiraf və böyük bir arzu üzərində qurub: “Kiçik xatirəm bundan ibarətdir ki, Lənkəranda maraqlı tarixi yerlər var. Biri də Bəzz qalası deyilən bir tikili idi. Tez-tez Hüseynbala müəllimlə o yerlərə gedib baxardıq, o hisslərlə yaşayardıq. Digər bir tikili Şeyx Zahid türbəsi idi. Sonralar bildik ki, Şeyx Zahid türbəsi Şah İsmayıl Xətainin nəslindən olan bir mötəbərin türbəsi imiş. Oralarda olanda maraqlı anlar yaşayardıq. Hüseynbala hələ o vaxtlar hekayələr yazırdı, ədəbi-bədii yaradıcılıqla məşğul olurdu. Onun “Xəcalət” əsərində də tarixə dönüş var. Etirafım isə ondan ibarətdir ki, Hüseynbala müəllim o qədər çox yazır ki, mən onları həmin vaxt çatdırıb oxuya bilmirəm. Sonralar hamısını oxuyuram. Etiraf edirəm ki, hələ “Sonuncu fateh”i oxumamışam. Amma o anları mən də onunla birgə yaşamışam. Biz dörd dost ailəvi istirahət edirdik. Amma Hüseynbala müəllim o istirahəti Nadir şah haqqında yazmağa həsr eləmişdi. Böyük arzum isə ondan ibarətdir ki, Hüseynbala müəllimə sağlam və uzun ömür arzulayıram ki, yaradıcılığına davam eləsin. Ona görə ki, mən onun qələminə bələdəm. O, təmənnasız yaradıcı adamdır, dövlətçiliyə xidmət eləmək baxımından da, Heydər Əliyev haqqında bu gün 21 dilə tərcümə olunmuş böyük bir əsəri yaratdığına və digər bədii yaradıcılığına görə də ona minnətdaram”.

Professor Qəzənfər Paşayev çıxışında yazıçının əsərləri ilə tanış olduğunu, “Gəncə qapıları” pyesinə tamaşa etdiyini və çox bəyəndiyini bildirib: “Tarixi əsərlərin öz məziyyəti, öz çətinlikləri var. Tarxi yaratmaq asandır, nəinki onu yazmaq. Tarixi yazmaq çox çətindir, burda gərək böyük obyektivlik, təfəkkür, bilik, ümumiləşdirmə qabiliyyəti olsun. Hüseynbala Mirələmov bütün bu meyarlara əməl edərək əsəri yazıb”.

Şair Ənvər Əhməd tarixi gerçəkliklərdən, baş verənlərdən nəticə çıxarılması baxımından əsəri yüksək qiymətləndirib və gənc nəslin belə tarixi ədəbiyyatı oxumağın vacibliyini dilə gətirib. Şair “Sonuncu fateh”i son illərdə tarixi qürurumuzu, ağrılarımızı əks etdirmək baxımından “ədəbi hadisə” adlandırıb.

Millət vəkili Eldar İbrahimov çıxışını yumorlu notlar üzərində qurub: “Bu əsərin yazılması mənə baha başa gəlib. Belə ki, ailəliklə istirahət etdiyimiz Yesentukidə digər dost ailələrlə birgə vaxtımızı keçirirdik. Tədbirlərin birinə Hüseynbala müəllimi də çağırdıq. O bizə çox gec qoşuldu. Gələndə soruşduq ki, niyə gec gəlmisən? Dedi ki, Nadir şah haqqında yazıram, fikirləşdim ki, vərəqi bitirim, sonra gedim. Elə hər onu çağırdıqca, deyirdi ki, vərəqi bitirim, gəlirəm. Bu baxımdan deyirəm ki, bu əsərin yazılması bizə istirahətimiz bahasına başa gəlib. Onda yarızarafat-yarıciddi dedim ki, a kişi, sən bura Nadir şahdan yazmağa gəlmisən, yoxsa istirahətə, müalicə olunmağa? Amma bu gün deyirəm ki, sən düz eləmisən, Hüseynbala müəllim, yaxşı ki, bu əsəri yazmısan”.

Tədqiqatçı Aydın Tağıyev deyib ki, tarixin Avşarlarla bağlı hissəsinə bələd biri kimi Hüseynbala Mirələmovun bu əsərində tarixin bədii şəkildə parlaq əksini tapdığının şahidi olub: “Əsər həm tarixi, həm də bədii baxımdan çox diqqətəlayiqdir”.

Sonda 190 saylı məktəbin təlim-tədris işləri üzrə direktor müavini Qənirə Əmircanova düşüncələrini bölüşüb. Həmin məktəbin şagirdi Samir tədbirdə Nadir şahın monoloqunu ifa edib. Tədbirdə H.Mirələmovun həyat və yaradıcılığını əks etdirən videoçarx da nümayiş etdirilib. Sonda çıxış edən müəllif qonaqlara təşəkkür edib və məhz Nadir şah haqqında yazmağının səbəbini açıqlayıb:”Nadir şah görkəmli tarixi şəxsiyyət kimi islami təfriqəni aradan qaldırmağı qarşısına məqsəd qoymuşdur.Məhz bu böyük amalına görə bu görkəmli şah haqqında yazmağı qərara aldım.Bu məqsədlə 5 il arxivlərdə işləməyimədə heyfislənmirəm,əksinə çox şadam”.AMEA-nın Azad Həmkarlar İttifaqı Rəyasət Heyətinin və Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu Həmkarlar İttifaqı İdarə heyətinin birgə qərarı ilə Hüseynbala Mirələmova “2012-ci ilin yazıçısı” fəxri diplomu və döş nişanı təqdim edilib.

Sevinc HƏMİDLİ