Müəlliflə dialoq
“Məni axtar darıxanda” - sözün insanı tapdığı gecə
İki obrazlı labirint
Tarixi missiyadan “Türk Dünyası Həftəsi”nə
Haqqımızda
|
Əlaqə
|
Mobil versiya
|
Köhnə 525
|
Əsas səhifə
Bütün xəbərlər
Siyasət
Sosial
İqtisadiyyat
COP29
Mədəniyyət
İdman
Dünya
Qarabağ
Ədəbiyyat
Digər
"525" - 30
Müsahibə
Region
Rəsmi
Şou-biznes
525-ci qəzetə yubiley təbrikləri
"525" - 25
Faydalı
Media
Turizm
Maraqlı
Təhsil
Texnologiya
Son xəbərlər
8 İyul 2026
22:30
“Zirə”dən ilk oyunda böyükhesablı qələbə
21:15
Müəlliflə dialoq
19:42
Azərbaycanlı futbolçu Qırğızıstan klubunda
19:03
Sərdar Berdiməhəmmədov Mikayıl Cabbarovu qəbul edib
18:11
Məktəbəqədər hazırlıq qrupları üzrə məktəb seçiminin başlayacağı tarix açıqlanıb
18:00
DİN “Any Unboxing” dələduzluq piramidasına qarşı əməliyyat keçirib -
VİDEO
17:54
2 vəkilə töhmət verilib, 1-i barəsində cərimə tədbiri tətbiq olunub
17:48
Azərbaycan ABŞ-də beynəlxalq
mükafata layiq görülüb
17:42
SOCAR Zimbabve Milli Assambleyası ilə enerji əməkdaşlığını müzakirə edib
17:36
Mədəni irslə bağlı vətəndaş müraciətlərinin qəbulu rəqəmsallaşdırılır
17:31
Böyük Qayıdış: Şuşanın Kiçik Qaladərəsi kəndinə ilk köç olub
17:28
Zaqatala, Balakən və Ağstafada su dolmuş yerlərdə tədbirlər görülür -
FHN
17:25
Azərbaycan Rusiyada vergidən yayınma ilə mübarizəni müzakirə edib
17:22
Katex çayı sahilində köməksiz qalan şəxs xilas olunub -
VİDEO
17:19
Azərbaycan və Türkmənistan iqtisadi əməkdaşlığa dair protokol imzalayıb
17:13
Ramin Məmmədov Özbəkistan Prezidenti Administrasiyasının şöbə müdiri ilə görüşüb
17:07
Pirşağıda kanalizasiya kollektorlarının tikilən ərazidə təhlükəsizlik tədbirləri görülüb -
ADSEA
17:00
Ərdoğan Makronla görüşdü
16:54
Rəşad Nəbiyev Avropa çempionatında uğurlu çıxış edən yeniyetmə cüdoçularla görüşüb
16:48
“Avropa ABŞ-a daha çox hörmət etməlidir” -
Tramp
16:42
Bakı metrosu "Qarabağ" – "Vestri" oyununa görə gücləndirilmiş rejimdə işləyəcək
16:36
"Avropada ən böyük quru qoşunlarına sahibik" -
Ərdoğan
16:33
Cənubi Koreyadan Ukraynaya 100 milyonluq yardım
16:31
Mingəçevirdə vergi uçotuna alınmadan fəaliyyət göstərən obyekt aşkarlanıb
16:28
Azərbaycan və Çex hökumətləri arasında Qarışıq Komissiyanın həmsədri dəyişib
16:25
Azərbaycan və Türkiyə mədəni əlaqələrinin inkişafına daha bir töhfə
16:22
Azərbaycanla Əlcəzair arasında Birgə Komissiyanın tərkibi
təsdiqlənib
16:19
“İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu haqqında Əsasnamə”yə dəyişiklik edilib
16:16
Şuşada yerləşən abidələrin korlanması və ya məhv edilməsi
qadağan edilib
16:14
“Məni axtar darıxanda” -
sözün insanı tapdığı gecə
16:11
“Aİ regional nəqliyyat marşrutlarının inkişafına dəstəyi müzakirə edir -
Qrono
16:07
Bir sıra diplomatik xidmət orqanları əməkdaşlarına diplomatik rütbə verilib -
SƏRƏNCAM
16:00
Qalmaqalda adı hallanan futbolçu azarkeşlərdən üzr istədi
15:54
Laçında 2,4 ton çətənə kolu məhv edilib
15:48
Fortepiano ixtisası üzrə təlimlərə başlanılıb
15:36
Misir Futbol Federasiyası FİFA-ya şikayət etdi
15:31
İki obrazlı labirint
15:25
"Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi inkişaf mərhələsinə keçib" -
Pərviz Şahbazov
15:19
İyulun 12-də keçiriləcək qəbul imtahanında 37 minə yaxın abituriyent iştirak edəcək
15:13
Ceyhun Bayramovla İordaniya Baş nazirinin müavini arasında geniştərkibli görüş keçirilib -
YENİLƏNİB
15:07
"Belə məhsulları davamlı yemək zamanla orqanizmi zəhərləyir" -
Mütəxəssis
15:00
Etna vulkanı püskürüb
14:54
Azərbaycanın MDB ölkələrindən məhsul idxalının dəyəri 48 faizdən çox azalıb
14:48
Heqsetin İsrailə səfəri ləğv edilib
14:42
Xocavəndin Güneyxırman və Quzeyxırman kəndlərinə ilk köç gerçəkləşib
14:36
DYP kənd təsərrüfatı sahəsində çalışan hüquqi və fiziki şəxslərə müraciət edib
14:31
Messidən daha bir antirekord
14:30
"Yay tətili günlərində şagirdlərin sağlamlıqlarının qayğısına da qalmaq vacib məqamlardandır" -
Rəy
14:25
"İranla atəşkəs artıq qüvvədə deyil” -
Tramp
14:19
Sabirabadda 10 kq narkotik aşkarlanıb
14:13
Makron Ankarada səhər qaçışında -
FOTOLAR
14:07
İyunun “Ulduz”u çapdan çıxdı
14:00
"Xaricdəki hərbi münaqişələrə qoşulmaq Azərbaycan vətəndaşlığından məhrum edilmə ilə nəticələnə bilər"
13:57
Münaqişə zonalarında yaşayan Azərbaycan vətəndaşlarının ölkəyə qaytarılması üçün sistemli iş aparılır
13:42
"İordaniya Azərbaycanla Ermənistan arasında paraflanmış sülh sazişini dəstəkləyir" -
XİN başçısı
13:40
"Azərbaycan və İordaniya potensiallarından istifadə edərək yaxın bölgələrə birgə çıxış təmin edə bilər" -
Ceyhun Bayramov
13:32
Dövlət İmtahan Mərkəzində ali təhsil müəssisələrinin sərgisi təşkil ediləcək
13:24
Azərbaycanı avrokuboklarda bu komandalar təmsil edəcək
13:12
BDU ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə kadr hazırlayacaq
13:09
Külli miqdarda narkotikin Azərbaycana keçirilməsinin qarşısı alınıb
12:52
Quru Qoşunlarında əməliyyat təlimi keçirilir
12:35
Bakı Rəsmiləşdirmə Mərkəzinin layihələndirilməsi 3 dəfə ucuz başa gələcək
12:32
Azərbaycanla İordaniya arasında viza və enerji sahəsində iki sənəd imzalanıb
12:26
Həqiqətin keşiyində keçən ömür:
Tanınmış qələm sahibi Mirzə Əsgərovun xatirəsi anılıb
12:16
Tarixi missiyadan “Türk Dünyası Həftəsi”nə
12:10
"Müəllimlərə bu problemi aradan qaldırmaq üçün dəstək göstərməliyik" -
Təhsil eksperti
12:03
Lisey və gimnaziyalara qəbul imtahanının nəticələri açıqlanıb
12:00
"Bu gün avtobuslar normadan artıq yüklə işləyir" -
Nəqliyyat eksperti
11:54
Pirallahı Sənaye Parkında bu günədək 76 milyon manatlıq məhsul istehsal edilib
11:52
Bakı metrosunda sərnişin daşınması cüzi artıb
Son xəbərlərin davamı »
Dekabr ayının iki tarixi “sürprizi”
Yazar
Oxunub:
1877
dəfə
a
-
A
+
27.12.12 13:45
Nəsiman YAQUBLU
tarix elmləri doktoru
Milyonlarla
insanın
azadlığını
əlindən
alan
SSRİ
dövləti
dekabr
ayında
yaradıldı
.
Mövcud
olandan
69
il
sonra
da
dekabr
ayında
dağıldı
.
Belə
demək
mümkünsə
,
bu
dövləti
quran
Lenin
,
dağıdan
isə
Qorbaçov
oldu
.
İnsanların
nahaq
axıdılan
qanları
bahasına
yaranan
bir
dövlət
–
imperiya
yoxdur
artıq
.
XX
əsrin
iki
zərərli
ideologiyasından
birinin
–
bolşevizmin
,
kommunizmin
(
digəri
,
təbii
ki
,
faşizm
)
əsaslarına
söykənən
Sovetlər
Birliyi
artıq
tarixə
qovuşdu
.
1922-
ci
ilin
dekabrın
30-
da
yaranan
bu
dövlətin
ərazisi
22
milyon
kv
km
,
əhalisinin
sayı
isə
300
milyona
yaxın
idi
.
Qırmızı
parçanın
üstündəki
oraq
və
çəkic
isə
bu
dövlətin
rəsmi
bayrağı
idi
.
Ümumi
statistikaya
görə
isə
bolşeviklərin
Rusiyada
hakimiyyətə
gəlişindən
– 1917-
ci
ildən
–
Stalinin
ölümünə
qədərki
olan
dövrə
qədər
(1953-
cü
il
mart
) 62
milyon
insan
bu
ideologiyanın
qurbanı
olub
.
SSRİ
dövləti
könüllülük
əsasındamı
yaranmışdı
?
Əslində
işğalçı
mahiyyət
daşıyan
,
xalqların
azadlığını
əlindən
alan
SSRİ
dövləti
bir
imperiya
quruluşuna
malik
idi
.
Bütün
göstərişləri
yuxarıdan
–
Moskvadan
verilən
bu
imperiyanın
qurbanları
isə
sadə
insanlar
,
vətəndaşlar
idi
.
Yəni
,
bu
,
əslində
ruslaşma
siyasətini
gerçəkləşdirən
,
qırmızı
qiyafəli
,
yeni
görünüşlü
(
mahiyyətcə
əvvəlki
imperiya
siyasətində
qalan
)
Rusiya
imperiyası
idi
.
M
.
Ə
.
Rəsulzadə
nahaqdan
yazmırdı
ki
: “
Nikolay
Rusiyası
ilə
,
Lenin
Rusiyası
arasında
heç
bir
fərq
yoxdur
.
O
zamankı
zəncirlərin
rəngi
ağ
,
indiki
zəncirlərin
rəngi
isə
qırmızıdır
”.
Əvvəl
6,
sonra
15 “
qardaş
”
1922-
ci
ilin
dekabrında
SSRİ
təşkil
ediləndə
ümumilikdə
6
respublikadan
ibarət
idi
:
Rusiya
,
Ukrayna
,
Belorusiya
və
Zaqafqaziya
(
Azərbaycan
,
Gürcüstan
,
Ermənistan
). 1990-
cı
ilin
dekabrında
bu
imperiya
dağılanda
tərkibində
15
respublika
vardı
.
Rəqəmlər
göstərir
ki
,
bu
dövlət
getdikcə
işğal
dairəsini
genişləndirmiş
,
xalqların
azadlığını
əllərindən
almış
,
onları
əsarətdə
saxlamışdır
.
Bolşeviklərin
işğal
etdiyi
3-
cü
ölkə
Azərbaycan
olub
. 1920-
ci
ildə
onlar
Azərbaycan
Xalq
Cümhuriyyətini
devirib
,
süngü
və
qətliamlar
hesabına
burada
hökmranlıqlarını
saxlaya
biliblər
.
Statistikaya
diqqət
edək
:
yalnız
1920-
ci
ilin
aprelin
27-
dən
(
işğal
günündən
) 1921-
ci
ilin
avqust
ayına
qədər
Azərbaycanda
47
min
adam
qətlə
yetirilib
.
Azərbaycandan
sonra
Ermənistan
və
Gürcüstan
işğal
edildi
. 1940-
cı
ildə
11
qardaşın
sırasına
daha
dördü
də
qatıldı
–
Estoniya
,
Latviya
,
Litva
,
Moldova
.
Bu
isə
həmin
Sovetlər
Birliyi
ilə
heç
bir
bağlılığı
olmayan
Pribaltikanın
işğalı
nəticəsində
mümkün
olmuşdu
.
“
Bolşevik
”
sözü
niyə
“
kommunist
”
sözü
ilə
əvəz
edildi
?
Və
yeni
işğallar
1952-
ci
ilin
oktyabrında
Kommunist
Partiyasının
qurultayında
Stalin
çıxış
etdi
və
partiyanın
adından
“
bolşevik
”
sözünün
çıxarılıb
belə
adlanmasını
təklif
etdi
:
Sovet
İttifaqı
Kommunist
Partiyası
(
o
zamana
qədər
Ümumittifaq
Kommunist
Bolşeviklər
Partiyası
adlanırdı
).
Stalin
belə
izah
edirdi
ki
,
artıq
kommunizm
ideologiyası
bir
ölkənin
çərçivəsindən
çıxıb
bütün
dünyaya
yayılıb
.
Əslində
o
,
İkinci
Dünya
müharibəsindən
sonra
Şərqi
Avropa
ölkələrində
(
Polşa
,
Macarıstan
,
Bolqarıstan
və
s
.)
sosialist
rejimlərinin
qurulmasını
əsas
götürürdü
.
Lakin
bir
qədər
sonra
bu
ölkələrdə
baş
verən
xalq
üsyanları
Sovetlər
Birliyinin
imperiya
siyasətinə
bir
etiraz
idi
. 1956-
cı
ildə
Macarıstanda
, 1968-
ci
ildə
Çexoslovakiyada
,
bundan
əvvəl
isə
1920-30-
cu
illərdə
sovet
rejiminə
qarşı
ciddi
etiraz
üsyanları
baş
verirdi
.
SSRİ
-
nin
himnindəki
sözlər
: “
İttifaq
dağılan
deyil
”
1944-
cü
ildə
bəstəkarı
Aleksandrov
olan
SSRİ
-
nin
himni
bu
sözlərlə
başlayırdı
:
İttifaq
dağılmazdır
,
respublikalar
azaddır
!
1991-
cı
ilin
dekabrın
26-
da
SSRİ
-
nin
sonuncu
prezidenti
sayılan
Mixail
Qorbaçovun
dediyi
bir
kəlmə
ilə
SSRİ
-
nin
himnindəki
sözlər
tarixə
qovuşdu
.
Bizi Facebookda izləyin
Müəllifin digər yazıları
Görkəmli aktyor A.M.Şərifzadənin faciəli ölümü - Nəsiman Yaqublunun yazısı
04.07.24
Mətbuat tariximizin tədqiqinə dəyərli töhfə - Nəsiman Yaqublu yazır
07.05.24
Niyə Məhəmməd Əmin Rəsulzadə? - Nəsiman Yaqublunun araşdırması
31.01.24
Mirzə Fətəli Axundovun sovet mənbələrində təhrif olunması
02.05.23
Ermənilərin “Arşın mal alan” oğurluğu
25.04.23
Akademik Heydər Hüseynov niyə özünü asdı? - Nəsiman Yaqublunun araşdırması
03.04.23
Nəsiman Yaqublunun araşdırması - Azərbaycan mətbuatı: həbsdə olan ilk jurnalistlərimiz
13.03.23
Bizim Türkiyəmiz, dünyanın Türkiyəsi - Nəsiman Yaqublu yazır
09.02.23
Azərbaycan Cümhuriyyəti Hökumətindəki və Parlamentindəki polyaklar
18.02.22
Azərbaycan-Polşa əlaqələri tarixindən - Nəsiman Yaqublu yazır
26.01.22
Ona sonsuz ehtiram borcumuz var - Nəsiman Yaqublu yazır
15.12.21
Nizami Gəncəvi irsinin unudulmuş tədqiqatçıları - Nəsiman Yaqublu yazır
02.12.21
Nizami Gəncəvi irsində elm anlayışı və elmi kəşflərə baxış
23.11.21
Nizami Gəncəvi yaradıcılığı Azərbaycan mühacirət irsində
12.11.21
Azərbaycan Cümhuriyyətinin səsi - Nəsiman Yaqublunun araşdırması
04.02.21
Əsas səhifə
Bütün xəbərlər
Siyasət
Sosial
İqtisadiyyat
Kriminal
Mədəniyyət
İdman
Şou-biznes
Ədəbiyyat
Çap versiyası
© 2012-2026 525.AZ Müəllif hüquqları qorunur.
Sayt Mozilla Firefox, Google Chrome, Opera və Internet Explorer ver. 7.x ilə tam dəstəklənir. Məlumatdan
istifadə etdikdə istinad mütləqdir.