- Xanım səfir, bir ilə yaxındır ki, Azərbaycanda diplomatik fəaliyyətə başlamısınız. Əvvəlcə ölkəmiz haqqında bir il ərzində formalaşmış təəssüratlarınızı eşitmək maraqlı olardı...

- Bu il, demək olar ki, 30 illik diplomatik karyeradan sonra həm peşəkar fəaliyyətim, həm də şəxsən mənim üçün ən gözəl təcrübə oldu. Azərbaycan məni qucaq açaraq qarşıladı. Mən bu xalqın istiqanlığını və mehribanlığını vurğulayıram, həmişə səmimidirlər və əməkdaşlığa hazırdırlar. Bakı mənə füsunkar şəhər kimi görünür. Onun gözəl estetikası var, müasir memarlığı inanılmazdır, binalarının üslubu, prospektlərin, parkların və meydanların dizaynı, küçələrdəki gözəl fənərlər, gecələr binaların işıqlandırma sistemi, səma xəttini və İçərişəhəri bürüyən Alov Qüllələrinin təsvirləri əsl ləl-cəvahiratdır. Hara baxmağınızdan asılı olmayaraq, istər meydanlardakı zibil qutuları, istərsə də, səkilərdəki mərmər bordürlər olsun, həmişə xüsusi bir detal tapacağıq. Bu, unikal bir şəhərdir. Bakı sizi piyada gəzməyə dəvət edən şəhərdir: Xəzər dənizinə baxan Bulvar, fəvvarələri olan piyada küçələri və ya köhnə şəhərin xiyabanlarında azmaq. Fərqi yoxdur, şəhərin hərəkəti gurdur, dənizin qarşısında gəzir və digər məkana çatırsan.

Sevdiyim və diqqətimi çəkən bir məqam odur ki, əksər ölkələrdən fərqli olaraq, Bakıda küçələrin adları generalların, admiralların, polkovniklərin və ya müxtəlif müharibələrdə fərqlənmiş əsgərlərin adları deyil, daha çox sənət adamlarını xatırladır - istər musiqiçi, rəssam, yazıçı, şair, müğənni olsun... Bu, sizə şəhərin və onun əhalisinin tipi ilə uyğun gələn çox xüsusi həssaslıqdan danışır.

Bakıdakı dolu iş qrafikimə baxmayaraq, bu il həm də Azərbaycanın bəzi bölgələrini gəzmək imkanım oldu, belə kiçik bir ərazidə (ölkəmlə müqayisədə) təbiətin zənginliyi, landşaftların və iqlimlərin müxtəlifliyi məni heyran etdi. Şamaxıda, Şəkidə, Lənkəranda, Naxçıvanda, Şahdağda, Qobustanda, Yanar Dağda, Basqalda, Qubada və s. yerlərdə oldum. Bu ölkədə hələ bildiyim və gəzməli olduğum çox yer var. Tezliklə biz Savalan ərazisində üzüm yığımını görmək, onun əla və mükafata layiq görülmüş şərablarından dadmaq üçün Qəbələyə səfər etməyi planlaşdırırıq.

- Azərbaycanın Cənubi Amerikada ilk diplomatik nümayəndəliyi Argentinadakı səfirliyi olub. Bundan çıxış edərək Azərbaycan-Argentina münasibətlərini dəyərləndirmənizi istərdim. İki ölkənin siyasi əlaqələri hansı səviyyədədir?

- Buenos-Ayresdə Azərbaycan səfirliyinin açılması ikitərəfli münasibətlərin ən intensiv inkişafının başlanğıcı oldu. İki ildən sonra Argentina Bakıda öz səfirliyini açdı. Ölkələrimizin heç birinin digərində diasporu olmadığı üçün aramızda böyük ilkin məlumat çatışmazlığı var idi. Biz bu münasibəti qurmaq və əlaqələr yaratmaqla bir-birimizi daha yaxından tanımaq üzərində işləməli olduq. Deyə bilərəm ki, məlumat çatışmazlığının ilkin mərhələsi artıq keçib. İndi biz başqa bir mərhələdəyik, xalqlarımız bir-birini daha çox tanıyır, iki ölkə arasında tələbə mübadiləsi aparılır, tanqo Azərbaycanda geniş yayılıb, səfirlik açılandan bəri ticarət on dəfə artıb. Qətərdə keçirilən futbol üzrə Dünya çempionatı zamanı bütün Azərbaycan Argentinanın kuboku qazanması üçün öz dəstəyini ifadə etdi.

Ölkələrimiz arasında siyasi münasibətlərin səviyyəsi çox yaxşıdır. Bununla belə, hesab edirəm ki, əlaqələrimizi dərinləşdirməliyik və bunu etmək çətin deyil, çünki xalqlarımız çoxlu ümumi dəyərləri bölüşür, inteqrasiya və bir-birini tamamlamaq üçün güclü potensiala malikdirlər.

- Azərbaycanla əməkdaşlıqda ölkəniz üçün prioritet sahələr hansılardır?

- Düşünürəm ki, Argentinanın Azərbaycanla əməkdaşlığı üçün prioritet hesab etdiyim sahələr başlıca olaraq kənd təsərrüfatı-heyvandarlıq, texniki təhsil, texnologiya, biotexnologiya, rabitə, bərpa olunan enerji, tibb və əczaçılıq, biliyə əsaslanan xidmətlər olacaq. Argentina Latın Amerikasında on dörd təkbuynuzlu heyvanın vətənidir.

- Ticari-iqtisadi əlaqələr barədə nə deyə bilərsiniz? Bu sahədə potensial imkanları necə qiymətləndirirsiniz?

- Argentina və Azərbaycanı 14 min kilometrdən çox məsafə ayırsa da, bu, saysız-hesabsız iqtisadi və ticari imkanları əlimizdən almır. Geniş ərazisi ilə Argentina çoxsaylı biznes imkanları təklif edir. Öz növbəsində Azərbaycan dünyanın bu hissəsində imtiyazlı coğrafi mövqeyə malikdir. Bura Şərqlə Qərbin birləşmə nöqtəsidir. Buradan çox şey keçib gedir. Ələt Azad Ticarət Zonasının tikintisi isə onu yaxın illərdə dünya ticarətinin paylaşma mərkəzinə çevirəcək. Çalışırıq ki, Argentina şirkətləri öz məhsullarını təkcə Azərbaycanda deyil, həm də bütün regionda yaymaq üçün qapıları açacaq bu Azad Zonadan istifadə etsinlər.

Əvvəldə qeyd etdiyim kimi, Bakıda səfirlik açılandan bəri ticarət dövriyyəsi on dəfə artıb. Bu, hələ azdır, biz ölkələrimiz arasında ticarət dövriyyəsinin artmasına, ehtiyaclarımız və potensialımızı ən yaxşı şəkildə tanımağa davam edirik.

- Azərbaycan enerji ölkəsidir, Argentina ərazisində də böyük karbohidrogen ehtiyatları mövcuddur. Bunu nəzərə alaraq qeyd edilən sahədə iki ölkənin əməkdaşlıq imkanlarını necə qiymətləndirirsiniz?

- Təbii ki, bu sahədə əməkdaşlıq üçün böyük imkanlar var. Hər iki ölkənin bu məsələdə kifayət qədər təcrübəsi var: ölkəmizdə neft çıxarılması 20-ci əsrin əvvəllərində başlayıb. Bir neçə argentinalı mühəndis burada, azərbaycanlı mühəndislər də mənim ölkəmin Neuken əyalətindəki "Vaka Muerta" yatağında çalışıblar. Argentina əhəmiyyətli mineral sərvətlərə malikdir. Litium üzrə dünya ehtiyatlarına görə üçüncü, qızılda onuncu yeri tutur və ilk on gümüş istehsalçısı sırasındadır. Əhəmiyyətli alternativ neft və qaz ehtiyatlarına malik olmaqla yanaşı, şist neft ehtiyatlarına görə dünya miqyasında dördüncü, şist qaz ehtiyatlarına görə isə ikinci yeri tutur. Azərbaycanın enerji baxımından dünyada nəyi təmsil etdiyini sizə izah etməyə ehtiyac yoxdur, ona görə də ölkələrimiz arasında bu sahədə əməkdaşlıq imkanları tamamilə maraqlıdır.

- Argentina dünyada güclü inkişaf etmiş kənd təsərrüfatı ölkəsi kimi tanınır. Bu istiqamətdə əməkdaşlığı necə görürsünüz?

- Bu sektorda əməkdaşlıq üçün yüksək potensial görürəm. Argentinanın yüksək əkinçilik-heyvandarlıq məhsuldarlığı onu XIX əsrin sonlarından genişmiqyaslı əkinçilik və heyvandarlıq sənayesi ilə dünyanın əsas qida istehsalçılarından birinə çevirdi. Argentina soya paxlası və onların törəmələrinin aparıcı ixracatçıları, limon, bitki yağları və südün əsas istehsalçıları arasındadır. Eyni zamanda, Argentinanın mal ətinin keyfiyyəti dünya səviyyəsində tanınır və sektor ənənəvi mövqeyini bərpa etməyə və yeni istiqamətlər əlavə etməyə nail olub. Ölkədə kənd təsərrüfatı sahəsində çox yüksək texnologiya və heyvandarlıq sahəsində ən müasir biotexnologiyalar inkişaf etdirilib. Argentina Azərbaycanla torpaqların istifadəsi, əkin növləri, kənd təsərrüfatı istehsalının maksimum dərəcədə necə artırılması, heyvandarlığın yaxşılaşdırılması üçün tətbiq olunan biotexnologiya, süd məhsulları istehsalı və s. ilə bağlı əməkdaşlıq edə bilər. Argentinanın ərazisinə görə dünyada səkkizinci ölkə olduğunu və buna görə də müxtəlif torpaq növlərinə və iqlim tiplərinə malik olduğunu unutmamalıyıq. Bu səbəbdən Argentina Azərbaycanın malik olduğu bütün müxtəlif torpaq və iqlimlərdə kənd təsərrüfatı və heyvandarlığın inkişafı sahəsində təlim və əməkdaşlıq üçün böyük təcrübəyə sahibdir.

- Turizm sahəsində vəziyyət necədir? Qarşılıqlı turist səfərləri barədə nə deyə bilərsiniz? Bu istiqamətdə inkişafa nail olmaq üçün hansı planlar var?

- Turizm böyük potensiala malikdir və getdikcə bu məsələ daha da aktuallaşaraq üzərində işləməli olduğumuz bir sahəyə çevrilir. Son illər səfirlikdə verdiyimiz vizaların sayı artır. Artıq ilin bu vaxtında verdiyimiz vizaların sayı keçən bütün il ərzində verdiyimiz viza sayı ilə eynidir. Bununla belə, hər iki istiqamətdə səfərlər hələ də azdır. Əsas çatışmazlıq uzun məsafədir. Bizi ayıran on dörd min kilometrlik məsafə iki uçuş və uzun bir səyahətə hazırlaşmağa vadar edir, Kolon Teatrına, tanqo həvəskarları üçün "milonqa"ya getmək, İquazu şəlaləsində, Ushuaya, Perito Moreno buzlağında gəzmək və ya sadəcə olaraq futbolsevərlər üçün Lionel Messinin yaşadığı, Maradonanın qəbrinin yerləşdiyi Rosario şəhərində "River Pleyt"-"Boka Xuniors"un oyununu izləyərək argentinalıların futbola olan sevgisini görmək və hiss etməyə həqiqətən dəyər.

- Argentina və Azərbaycan səhiyyə sahəsində əməkdaşlıq edir. Gələcəkdə bu istiqamətdə hansı yeni planlar var?

- Argentina təkcə səhiyyə və profilaktika mövzusunda deyil, həm də əczaçılıq sektoru ilə də çox maraqlanır. Səhiyyə dedikdə, təkcə insan sağlamlığı deyil, baytarlığı da nəzərdə tuturam. Azərbaycana əczaçılıq məhsulları ixrac edən bir neçə Argentina laboratoriyası var və mən bunun bəzi yerli apteklərdə şahidi olmuşam. Argentina əczaçılıq məhsulları yüksək keyfiyyətlidir və çox inkişaf edib. Yüksək keyfiyyətli dərmanlar istehsal etmək məqsədilə Azərbaycanda yerləşməkdə maraqlı olan şirkətlər var.

- Argentinanı azərbaycanlılara sevdirən həm də futboludur. Eyni zamanda ölkəniz tanqosu ilə məşhurdur. Siz Argentina üçün xarakterik olan başqa nələri əlavə edə bilərsiniz?

- Heç bir ad günü tortunda əskik olmayan dulce de leche, bazar günü asado-su - dünyanın ən yaxşı əti ilə ailə və dostlar üçün bir ritualdır, dostlar arasında dəmlənmiş mate çayının da öz qaydaları var. Himalay dağlarından sonra dünyanın ikinci ən yüksək dağı olan Akonkaquanın ətəyində Cuyoda yetişdirilən Malbec şərabları, dostların iş gününün ortasında söhbət etmək üçün görüşdüyü Buenos-Ayresin tipik kafeləri, dünyanın ən geniş prospektinin ortasında yerləşən obelisk heykəli - Av. 9 de Julio, oktyabrın sonu noyabrın əvvəli şəhəri bənövşəyə bürüyən çiçək açan xakarandalar, bir çoxlarının dünyanın ən gözəli hesab etdiyi "El Ateneo" kitab mağazası, mütəxəssislər tərəfindən dünyanın ən yaxşı akustikasına malik olan Kolon Teatrı, Borxes və bəşəriyyətə hədiyyə olan Argentina ədəbiyyatı, dünyanın 7 möcüzəsindən biri olan İquazu şəlaləsi.

- Sonda Azərbaycan mədəniyyəti ilə bağlı fikirlərinizi bilmək maraqlı olardı...

- Bir ölkəni anlamağa başlamaq üçün onun mədəniyyətini bilmək lazımdır. Bu gözəl ölkə üçün "Əli və Nino"nu oxumaq, Üzeyir Hacıbəyovun musiqisinə, muğam konsertinə qulaq asmaq və ya qədim xalçaçılıq texnikasından həzz almaq lazımdır. Mən Azərbaycan mədəniyyətini müəyyən etməli olsaydım, deyərdim ki, bu, sənətin istənilən təzahürünə tökülən estetika, texnika və hiss arasında harmonik tarazlıqdır. Azərbaycanlı anadan olan sənətkardır ki, ətrafdakı hər şeydə gözəllik axtarır və bunu etdiyi hər işdə göstərir. Bu, şəhərdə gəzərkən insanlarına, onların necə geyindiyinə, necə ünsiyyət qurduqlarına baxaraq hiss edilir. Onlar çox mehriban və səxavətlidirlər və ürəklərini əllərində daşıyırlar.

Müəllifin digər yazıları